Behandeling bij ADHD

Veel mensen met ADHD hebben behoefte aan hulp en ondersteuning. Dat kan zijn in de vorm van informatie en advies, therapie en/of medicatie. Het is heel persoonlijk wat het beste voor jou is, en het kan gedurende je leven ook veranderen. 

Behandelmogelijkheden bij ADHD

Voor ADHD bestaan verschillende behandelingen. Er wordt altijd eerst gestart met psycho-educatie. Hierbij leer je wat ADHD is en krijg je adviezen over hoe je het beste kunt omgaan met je ADHD en hoe je omgeving je daarin kan ondersteunen. Als dit niet voldoende helpt kan er worden gekozen voor therapie, trainingen voor ouders en leerkrachten en/of medicatie. De keuze hiervoor wordt altijd gezamenlijk besproken met de arts, de persoon met ADHD en eventueel de ouders (afhankelijk van je leeftijd). Je eigen voorkeuren, bijvoorbeeld voor wel of geen medicatie, worden hier in meegenomen.

Voorbeelden van therapie zijn cognitieve gedragstherapie, psychosociale therapie en training in organisatorische vaardigheden. Deze behandelingen worden vaak gegeven door een psycholoog of psychiater. Daarnaast kunnen er ook trainingen aan ouders en leerkrachten worden gegeven. Zij leren dan hoe ze beter met het kind met ADHD kunnen omgaan en hoe ze ondersteuning kunnen bieden. Tenslotte kan er worden gekozen voor medicatie. Er wordt eerst begonnen met stimulerende medicatie, zoals Methylfenidaat of Dexamfetamine. Als deze medicijnen niet goed werken, te veel bijwerkingen geven of er een andere reden is om ermee te stoppen, zijn er ook andere medicijnen, zoals Atomoxetine, Buproprion of Clonidine. 

De infographic hiernaast laat zien wat de positieve en negatieve kanten zijn van stimulansmedicatie. 

Voor meer info over behandelingen bij ADHD kun je bijvoorbeeld terecht op de website van Balans of van de Nederlandse GGZ zorgstandaard

 

Stimulans medicatie in ADHD. Stimulerende medicijnen zijn vaak de eerste keus: Methylfenidaat (bekend als Ritalin of Concerta) of Dexamfetamine (bekend als Tentin of Elvanse). Er is kortwerkende en langwerkende medicatie. Bespreek met je behandelaar of arts wat het beste bij jou past.
Positieve kanten van stimulans medicatie: Voor veel mensen helpt medicatie om snel en effectief de belangrijkste ADHD symptomen te verminderen: minder uitstellen, minder onrust en impulsiviteit, meer concentratie, beter omgaan met emoties. 
Negatieve kanten van stimulans medicatie: 35 -61% an de mensen stopt binnen het eerste jaar met ADHD medicatie. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: medicatie vergeten; de medicatie helpt niet voldoende; bijwerkingen, zoals slaapproblemen, irritatie, angststoornis, minder eetlust, hogere bloeddruk of hartslag, hoofdpijn.
Klik op de afbeeldingen om deze te vergroten

Hoe werkt stimulansmedicatie?

In de hersenen communiceren hersencellen met behulp van verschillende stofjes. Deze stofjes kunnen vergeleken worden met “Whatsapp” berichtjes. Die berichtjes helpen bij dingen zoals aandacht vasthouden, plannen en rustig nadenken voordat je iets doet. Bij ADHD verloopt deze communicatie tussen hersencellen soms wat minder overzichtelijk. Berichten kunnen te snel verdwijnen of belangrijke berichten kunnen wegvallen tussen andere berichten. Het medicijn Methylfenidaat (bijvoorbeeld Ritalin of Concerta) zorgt voor het vastzetten van belangrijke berichten, zodat het langer duurt voordat het berichtje verdwijnt op je scherm. Dit zal de communicatie tussen de hersencellen verbeteren. Dexamfetamine (bijvoorbeeld Tentin) zorgt er niet alleen voor dat berichtjes langer zichtbaar zijn, maar ook dat er gemakkelijker nieuwe berichtjes worden verstuurd, wat de communicatie tussen de hersencellen zal verbeteren. Dit kun je zien in het figuur hiernaast. Het gaat hier om een versimpelde weergave om uit te leggen hoe medicatie ongeveer werkt. In werkelijkheid is het een stuk ingewikkelder. 

Voor meer info over stimulans medicatie bij ADHD kun je bijvoorbeeld terecht op de website van het farmacotherapeutisch kompas.  

 

Stimulansmedicatie in ADHD helpt hersencellen beter te communiceren. 
De communicatie tussen hersencellen bij iemand zonder ADHD verloopt meestal overzichtelijk (beeld: whatsapp berichten). 
Bij iemand met ADHD verloopt de communicatie moeilijker, doordat belangrijke berichten snel verdwijnen of wegvallen tussen andere berichten.
Gebruik van Methylfenidaat bij iemand met ADHD kan de communicatie helpen doordat belangrijke berichten worden vastgezet en daarom beter opvallen.
Gebruik van Dexamfetamine bij iemand met ADHD kan de communicatie helpen doordat belangrijke berichten vaker worden verstuurd en vastgezet en daarom beter opvallen.
Klik op de afbeelding om deze te vergroten

Deze tekst en afbeeldingen zijn gemaakt door Aafke Driessen, student aan de Radboud Universiteit. Met dank aan psychiater Lot de Witte en arts Ravian Wettstein voor hun feedback!